گرانی کالاها شادی شب یلدا را در بازار زیراب کمرنگ کرد

اخرین بروز رسانی در آذر 29, 1404 توسط سیما سمیعی

شب یلدا، نمادی دیرینه از همدلی و جشن ایرانی، هر ساله با جنب و جوش خاصی در بازارها همراه است. اما امسال، در آستانه این بلندترین شب سال، وضعیت اقتصادی سایه سنگینی بر شور و نشاط این آیین کهن افکنده است. بازار یلدایی زیراب در شهرستان سوادکوه، به مثابه آینه‌ای از جامعه، روایتی تلخ از چالش‌های معیشتی و تلاش مردم برای حفظ سنت‌ها در شرایط گرانی‌ها را به تصویر می‌کشد. در این بازار، که روزگاری مملو از خریدهای پررونق شب یلدا بود، امروز سبدهای خرید سبک‌تر از همیشه به خانه باز می‌گردند و نگرانی جایگزین شادی شده است.

بازار یلدایی زیراب: جدال آیین کهن با واقعیت‌های معیشتی

بازارچه هفتگی شهر زیراب، با طولی حدود پانصد متر در حاشیه رودخانه تلار، معمولاً کانون تأمین مایحتاج ساکنان منطقه است. اما در روزهای منتهی به شب یلدا، این بازار که معمولاً پر رونق‌ترین روزهای خود را تجربه می‌کند، حال و هوای متفاوتی دارد. گرچه حضور مردم بیش از همیشه به چشم می‌خورد، اما نگاه‌های نگران و سبدهای عمدتاً خالی، گویای عمق مشکلات است. در یک مشاهده میدانی از بازار یلدایی زیراب، روشن می‌شود که گرانی کالاها، سبد خرید را سبک و شادی آیین کهن یلدا را زیر سایه دغدغه معیشت کمرنگ کرده است.

تصویر:

گرانی اقلام یلدایی و سبک شدن سبدهای خرید مردم زیراب

در میان اقلام مختلف، ماهی که یکی از خوراکی‌های سنتی سفره یلدا در برخی مناطق شمالی است، با قیمت‌های سرسام‌آور خود از دسترس بسیاری خارج شده است. یک ماهی کپور با بهایی بالغ بر ۸۰۰ هزار تومان، آه از نهاد خریداران بلند می‌کند. یک فروشنده ماهی، در حالی که سرش را پایین انداخته، می‌گوید: "مردم دلشان برای شب یلدا ماهی می‌خواهد، اما با این گرانی‌ها نمی‌توانند بخرند."

گوشت مرغ و اردک نیز وضعیتی مشابه دارند. در غیاب قدرت خرید گوشت قرمز، مرغ و اردک به گزینه‌هایی برای تنوع سفره شب یلدا تبدیل شده‌اند، اما حتی این اقلام نیز با افزایش قیمت مواجه‌اند. اردک محلی کیلویی ۳۵۰ تا ۴۰۰ هزار تومان و مرغ کارگاهی (بین صنعتی و محلی) کیلویی ۱۳۰ تا ۱۵۰ هزار تومان به فروش می‌رسد.

انار، نماد اصلی شب یلدا، که از کیلویی ۷۰ هزار تومان تا ۱۵۰ هزار تومان (بسته به کیفیت) عرضه می‌شود، عمدتاً در بسته‌های کوچک‌تر و ارزان‌تر با تقاضا مواجه است؛ وضعیتی که نشان‌دهنده اولویت‌بندی مردم برای حداقل خرید است. این وضعیت، به وضوح نشان می‌دهد که چالش‌های تأمین اقلام سنتی شب یلدا در زیراب به یکی از دغدغه‌های اصلی خانواده‌ها تبدیل شده است.

دغدغه‌های مشترک: از چانه‌زنی مشتری تا گلایه فروشنده در بازار یلدایی زیراب

فضای بازار یلدایی زیراب آکنده از چانه‌زنی‌ها و گلایه‌های دو طرفه است. مشتریان از گرانی بی‌رویه کالاها، به خصوص در آستانه شب یلدا، شکایت دارند و فروشندگان نیز افزایش قیمت خرید خود از مبدأ را دلیل این وضعیت می‌دانند. یک فروشنده خشکبار در پاسخ به مشتری‌ای که از گران شدن "یافا" از کیلویی ۴۰ به ۷۰ هزار تومان می‌گوید، فاکتور خرید خود از تهران را نشان می‌دهد که گویای افزایش ۱۵۰ هزار تومانی در یک روز برای برگه زردآلو است.

این افزایش قیمت‌ها تنها به اقلام اصلی محدود نمی‌شود. سیب دماوند نیز که هر کیلوگرم آن با احتساب هزینه‌های حمل‌ونقل و کارگری، ۱۱۰ هزار تومان به فروش می‌رسد، از دسترس بسیاری خارج است. در این میان، مردم زیراب، بین گزینه‌های محدود گرفتار شده‌اند: خرید گران از مغازه‌های محلی یا تحمل هزینه‌های چندصد هزار تومانی رفت‌وآمد به شهرهای مجاور مانند قائم‌شهر و ساری برای چند هزار تومان صرفه‌جویی که به صرفه نیست.

بازتاب گرانی در شب یلدا؛ وقتی سنت‌ها زیر سایه هزینه‌ها می‌روند

در ساعات پایانی کار بازار، شلوغی ابتدای صبح جای خود را به خلوتی نسبی می‌دهد. غرفه‌های پربار میوه و تره‌بار، همچنان منتظر خریدارانی هستند که با امید به یافتن کالای ارزان‌تر، تا آخرین لحظات در بازار می‌مانند. نگاهی به دست‌های خریداران، واقعیت تلخ را آشکار می‌سازد: سبدهایشان عمدتاً حاوی اقلام اساسی نظیر سیب‌زمینی، پیاز، بادمجان و گوجه است و کمتر کسی قادر به تأمین کامل مایحتاج شب یلدا است.

این وضعیت، مردمی را به تصویر می‌کشد که میان حفظ آئین‌های سنتی و دغدغه‌های کمرشکن معیشتی، گرفتار شده‌اند. همان‌طور که یکی از اهالی می‌گوید: "می‌گویند کمپین بگذارید و نخرید، اما مگر می‌شود وقتی بچه‌ها شب یلدا می‌آیند خانه‌مان، چیزی نخریم؟" این جمله، خلاصه‌ای از وضعیت کنونی است؛ تلاشی برای زنده نگه داشتن رسوم کهن، اما با هزینه‌هایی گزاف که شادی اصیل یلدا را به حاشیه می‌راند. بازار یلدایی زیراب، نه فقط یک مکان خرید، بلکه بازتابی از کشمکش عمیق میان آرزوها و واقعیت‌های اقتصادی است.

پایگاه خبری فرادید