اخرین بروز رسانی در سپتامبر 22, 2025 توسط سیما سمیعی
معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت میگوید امروزه پدیده سلب اعتبار مقالات علمی ایران بیش از هر زمان دیگری دیده میشود؛ موضوعی که هم به فشارهای سیاسی خارجی و هم به شکافهای داخلی دانشگاهها بازمیگردد. بررسی آمار سالانه نشان میدهد حدود ۱۰۰ تا ۱۰۵ مقاله پزشکی ایرانی بهخاطر ریترک یا بازپسگیری اعتبار مواجه شدهاند؛ رقمی که اگر بخش قابل ملاحظهای از «خودزنی» داخلی حذف شود، تا ۳۰ درصد کاهش خواهد یافت.
عوامل اصلی سلب اعتبار مقالات علمی ایران
به گفته شاهین آخوندزاده، سه عامل کلیدی در افزایش ریترکشدن مقالات ایرانی نقش دارند:
- فشارهای سیاسی و لابیگری صهیونیستی که برخی مجلات را به حذف مطالب مرتبط با ایران ترغیب میکند
- ضعف آموزش اخلاق پژوهش و نظارت ناکافی بر پایاننامهها و طرحهای تحقیقاتی
- سوءاستفادههای داخلی نظیر گزارشهای جعلی تخلف از سوی رقبا یا نابلدی سردبیران در گزینش داور
راهکارهایی برای کاهش روند ریترک و سلب اعتبار
برای مهار پدیده سلب اعتبار مقالات علمی ایران، ضروری است سطح آموزش و کنترل کیفیت پژوهش ارتقا یابد. از مهمترین پیشنهادها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تقویت واحدهای اخلاق و یکپارچهسازی سامانههای بررسی اصالت دادهها در دانشگاهها
- ایجاد بانک داوران متخصص و شفافسازی فرآیند انتخاب و ارزیابی داوران
با اجرای این تدابیر و پرهیز از خودزنیهای داخلی، نه تنها اعتبار پژوهشگران ایرانی در مجلات بینالمللی ترمیم میشود، بلکه ظرفیت دفاع از جایگاه ایران در مجامع علمی جهان افزایش خواهد یافت.
سیما سمیعی
دبیر گروه فرهنگ و هنر
سیما سمیعی منتقد هنری، روزنامهنگار فرهنگی و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی است که بیش از ۱۳ سال در زمینه نقد آثار هنری، تحلیل جریانهای فرهنگی و پوشش رویدادهای هنری فعالیت دارد. بخش مهمی از فعالیتهای او به بررسی هنر معاصر ایران، ارتباط میان هنر و جامعه و شناخت جریانهای نوین هنری اختصاص یافته است.
او دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه الزهرا است. همچنین در دورههای تخصصی مرتبط با نقد هنری، زیباییشناسی و مدیریت فرهنگی شرکت کرده است.
سمیعی فعالیت رسانهای خود را از سال ۱۳۸۹ با انتشار نقدها و یادداشتهای هنری در نشریات تخصصی آغاز کرد. در ادامه، با حضور فعال در حوزه روزنامهنگاری فرهنگی، گزارشها و تحلیلهای متعددی درباره نمایشگاهها، جشنوارهها، آثار هنری و تحولات هنر معاصر ایران منتشر کرد.
او از سال ۱۳۹۶ به عنوان دبیر گروه فرهنگ و هنر در پایگاه خبری فرادید فعالیت میکند و در تولید و هدایت محتوای فرهنگی و هنری این رسانه نقش دارد.
حوزههای تخصصی سیما سمیعی شامل نقد هنرهای تجسمی، تحلیل آثار هنری معاصر، گزارشنویسی فرهنگی، بررسی جریانهای هنری و گفتوگو با هنرمندان است.
در رویکرد حرفهای خود، او تلاش میکند آثار هنری را فراتر از نگاههای سطحی و سلیقهای بررسی کند و با توجه به پیشینه تاریخی، ساختار هنری و زمینه اجتماعی هر اثر، تحلیلی دقیق و چندبعدی ارائه دهد.
