اخرین بروز رسانی در نوامبر 9, 2025 توسط سیما سمیعی
سردرد ناشی از مصرف دارو؛ پدیدهای پزشکی مستند
پژوهشهای اخیر نشان میدهد که داروهای مسکن که معمولاً برای تسکین سردرد تجویز یا مصرف میشوند، در صورت استفاده طولانیمدت میتوانند خود به عامل سردردهای مزمن تبدیل شوند. این وضعیت که بهعنوان «سردرد ناشی از مصرف بیش از حد دارو» شناخته میشود، حدود ۱ تا ۲ درصد افراد را تحت تأثیر قرار میدهد و در زنان سه تا چهار برابر شایعتر است.
الگوی مصرف و بروز سردرد
پزشکان گزارش کردهاند که بیماران پس از مصرف منظم مسکنها به مدت سه ماه یا بیشتر، دچار سردردهای مکرر میشوند که شدت آن افزایش مییابد. این مشکل در افراد مبتلا به میگرن، سردردهای تنشی یا حتی بیماریهای دردناک دیگر مانند کمردرد و درد مفاصل نیز مشاهده شده است.
نقش داروهای رایج در تشدید سردرد
- داروهای افیونی مانند کدئین: علاوه بر عوارضی چون یبوست، خوابآلودگی و حالت تهوع، میتوانند سردرد ایجاد کنند.
- مسکنهای رایج مانند پاراستامول و NSAIDها (ایبوپروفن): مصرف بیش از حد آنها، حتی در دوزهای توصیهشده، ممکن است به سردردهای مزمن منجر شود.
- ترکیب داروها مانند کو-کدامول: ترکیب پاراستامول با مواد افیونی خطر بروز سردرد را افزایش میدهد.
چرا مصرف طولانیمدت خطرناک است؟
مطالعات نشان دادهاند که مصرف پاراستامول یا NSAIDها بیش از ۱۵ روز در ماه و داروهای افیونی حتی پس از ۱۰ روز در ماه میتواند زمینهساز سردردهای ناشی از مصرف دارو باشد. این وضعیت به دلیل تغییر واکنش مغز و کاهش انعطافپذیری رگهای خونی رخ میدهد و بیماران در یک چرخه ناامیدکننده گرفتار میشوند؛ چرخهای که دارو به جای درمان، درد را تشدید میکند.
راهکارهای درمانی و پیشگیری
تشخیص این نوع سردرد برای بیماران دشوار است زیرا انتظار دارند دارو دردشان را کاهش دهد. درمان معمول شامل قطع تدریجی دارو تحت نظر پزشک و در نهایت توقف کامل مصرف است. برای مدیریت بهتر، توصیه میشود:
- در صورت نیاز به مصرف طولانیمدت مسکن، حتماً با پزشک مشورت شود.
- یادداشت روزانه علائم و زمان سردردها برای تشخیص دقیق به کار گرفته شود.
جمعبندی
یافتههای علمی نشان میدهد که داروهای مسکن میتوانند علت سردرد باشند، بهویژه زمانی که بیش از حد یا طولانیمدت مصرف شوند. آگاهی از این ارتباط و مراجعه به پزشک در صورت بروز سردردهای مکرر، میتواند از گرفتار شدن در چرخه مصرف بیرویه دارو و تشدید درد جلوگیری کند. این موضوع اهمیت توجه به سبک زندگی سالم و استفاده مسئولانه از داروها را بیش از پیش برجسته میسازد.
سیما سمیعی
دبیر گروه فرهنگ و هنر
سیما سمیعی منتقد هنری، روزنامهنگار فرهنگی و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی است که بیش از ۱۳ سال در زمینه نقد آثار هنری، تحلیل جریانهای فرهنگی و پوشش رویدادهای هنری فعالیت دارد. بخش مهمی از فعالیتهای او به بررسی هنر معاصر ایران، ارتباط میان هنر و جامعه و شناخت جریانهای نوین هنری اختصاص یافته است.
او دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه الزهرا است. همچنین در دورههای تخصصی مرتبط با نقد هنری، زیباییشناسی و مدیریت فرهنگی شرکت کرده است.
سمیعی فعالیت رسانهای خود را از سال ۱۳۸۹ با انتشار نقدها و یادداشتهای هنری در نشریات تخصصی آغاز کرد. در ادامه، با حضور فعال در حوزه روزنامهنگاری فرهنگی، گزارشها و تحلیلهای متعددی درباره نمایشگاهها، جشنوارهها، آثار هنری و تحولات هنر معاصر ایران منتشر کرد.
او از سال ۱۳۹۶ به عنوان دبیر گروه فرهنگ و هنر در پایگاه خبری فرادید فعالیت میکند و در تولید و هدایت محتوای فرهنگی و هنری این رسانه نقش دارد.
حوزههای تخصصی سیما سمیعی شامل نقد هنرهای تجسمی، تحلیل آثار هنری معاصر، گزارشنویسی فرهنگی، بررسی جریانهای هنری و گفتوگو با هنرمندان است.
در رویکرد حرفهای خود، او تلاش میکند آثار هنری را فراتر از نگاههای سطحی و سلیقهای بررسی کند و با توجه به پیشینه تاریخی، ساختار هنری و زمینه اجتماعی هر اثر، تحلیلی دقیق و چندبعدی ارائه دهد.
