اخرین بروز رسانی در شهریور 27, 1404 توسط سیما سمیعی
عضو کمیسیون بهداشت مجلس، با ابراز نگرانی نسبت به افزایش بیضابطه دریافتیهای غیررسمی (زیرمیزی) در نظام درمان، اعلام کرد که ادامه این روند میتواند نظام سلامت را در مسیر بنبست مالی و تضعیف اعتماد عمومی قرار دهد. محمد آریایینژاد در گفتوگو با رسانهها تأکید کرد که با منابع محدود بودجهای، توزیع ناعدلانه تعرفههای پزشکی، هرم خدمات سلامت را وارونه کرده و طبقهبندی پزشکان عمومی و متخصصان را برهم زده است.
علل اصلی افزایش «زیرمیزی»
تحقیقات مرکز ملی آمار وزارت بهداشت (۱۴۰۲) نشان میدهد که حدود ۲۵ درصد هزینه درمان خانوار در بخش بستری و تخصصی، بهصورت غیررسمی پرداخت میشود. عوامل مؤثر بر این پدیده عبارتاند از:
- تعرفههای پایین خدمات پایه و پزشکان عمومی که زیر حد استاندارد سازمان جهانی بهداشت (WHO) یعنی کمتر از ۱۵ دلار به ازای ویزیت قرار گرفته است؛
- حجم بالای مراجعات بیماران به فضاهای تخصصی به دلیل کمبود مراکز مراقبت اولیه؛
- پیچیدگی فرآیندهای بیمهای و ضعف نظارت بر پرداختهای خارج از نسخه.
پیامدها
زیرمیزی ضمن تحمیل هزینهاضافه بر خانوارها، به چند محور آسیب میزند:
- کاهش انگیزه پزشکان عمومی: با پایینتر بودن درآمد، بسیاری جذب مطبهای تخصصی یا مهاجرت میشوند.
- افزایش هزینه درمان: خانوارها برای دسترسی سریعتر به خدمات تخصصی، آمادهاند مبالغ غیررسمی بپردازند.
- تضعیف اعتماد عمومی: وقتی مراجعهکننده بداند بخشی از حق قانونیاش بهصورت زیرمیزی دریافت میشود، کمکم اعتمادش را به کل نظام سلامت از دست میدهد.
راهحلهای پیشنهادی
برای بازگرداندن تعادل به ساختار خدمات درمانی و جلوگیری از گستردهتر شدن زیرمیزی، میتوان اقدامات زیر را مدنظر قرار داد:
- اصلاح و بهروزرسانی تعرفههای ویزیت و مراقبت اولیه بر اساس شاخصهای هزینه واقعی و قدرت خرید مردم؛
- توسعه مراکز مراقبت بهداشتی اولیه (PHC) در سراسر کشور و افزایش سهم خدمات مراقبت اولیه از کل بودجه سلامت؛
- تقویت سامانه الکترونیک نسخ و مبادلات مالی (e-Health) برای شفافیت پرداختها و مسدودسازی کانالهای غیررسمی؛
- تشویق بیمههای خدمات درمانی به پوشش کامل و پرهیز از فرانشیز و الساق تعبیهشده که باعث مراجعه مستقیم بیماران به بخش خصوصی و پرداخت زیرمیزی میشود؛
- آموزش و اطلاعرسانی عمومی درباره حقوق بیماران و مسیر درست دریافت خدمات.
اگر این سیاستها بهسرعت اجرا شوند و توجه ویژهای به پزشکان عمومی صورت گیرد، میتوان امیدوار بود که هم هزینههای درمانی خانوار کاهش یافته و هم اعتبار اجتماعی نظام سلامت بازیابی شود. در غیر این صورت، «زیرمیزی» در هر نقطهای از چرخه مراقبت بهداشتی نفوذ کرده و تداوم آن، ساختار کل نظام را با چالشهای جدی روبهرو خواهد کرد.
**سیما سمیعی**
دبیر گروه فرهنگ و هنر
سیما سمیعی منتقد هنری، روزنامهنگار فرهنگی و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی با بیش از سیزده سال تجربه حرفهای در زمینه نقد هنری، گزارشنویسی فرهنگی و پوشش رویدادهای هنری است. تمرکز اصلی وی بر نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر ایران، جریانشناسی هنر انقلابی و متعهد و بررسی نسبت هنر با مسائل اجتماعی میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه الزهرا است. همچنین دورههای تخصصی نقد هنری، زیباییشناسی و مدیریت فرهنگی را در مراکز معتبر داخلی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
سمیعی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۸۹ با نوشتن نقدهای هنری برای نشریات تخصصی هنر آغاز کرد. با گسترش فعالیتهایش در حوزه روزنامهنگاری فرهنگی، وی موفق به تولید گزارشهای متعددی در زمینه نمایشگاههای هنری، جشنوارهها، حراجیها و جریانهای هنری معاصر ایران شد. نقدهای تحلیلی وی همواره مورد توجه هنرمندان و جامعه هنری قرار گرفته است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحریریه پایگاه خبری فرادید پیوسته و به عنوان دبیر گروه فرهنگ و هنر در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، سردبیری وی بر جهتگیری فرهنگی و هنری پایگاه تأثیر چشمگیری داشته و گزارشها و نقدهای دقیق وی درباره هنر معاصر ایران، با استقبال گسترده مخاطبان مواجه شده است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی سمیعی در نقد هنرهای تجسمی معاصر ایران، تحلیل جریانهای هنری انقلابی و متعهد، بررسی حراجیهای هنری و گزارشنویسی فرهنگی است. وی همچنین در زمینه مصاحبه با هنرمندان، کیوریتوری نمایشگاهها و مشاوره هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد سمیعی در نقد هنری مبتنی بر شناخت عمیق تاریخ هنر، آگاهی از جریانهای معاصر جهانی، توجه به بستر اجتماعی اثر هنری و پرهیز از قضاوتهای سطحی و سلیقهای است. وی در نقدهای خود بر تحلیل ساختار فرمال اثر، بررسی لایههای معنایی و توجه به بافت تولید اثر تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن هنرمندان نقاش ایران است و در کمیتههای داوری چندین جشنواره و نمایشگاه هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.
